zaterdag zijn Heather en ik afgezakt naar Faribault, waar haar halfzus, moeder en stiefvader wonen, ter ere van de "heritage days." Faribault is een typische "blue collar" town, een arbeidersstad van zo'n 20.000 duizend inwoners een uurtje ten zuiden van hier, en dit weekend was het feest in de stad. Ieder jaar zet de stad immers een bapaalde "heritage" in de kijker, een begrip waar ik niet zo meteen een gepaste vertaling voor vind, maar het komt er op neer dat een land van afkomst in de schijnwerpers wordt gezet. Hier in Minnesota komt dat meestel neer op het vieren en herdenken van de Scandinavische of Duitse roots en tradities, maar in Faribault is ook Mexico al eens aan de beurt geweest. Dat is wel een beetje verwonderlijk, want Faribault is niet meteen het schoolvoorbeeld van geslaagde integratie, en is een beetje een triest voorbeeld geworden (voor bepaalde media althans) van hoe integratie in de blanke upper midwest niet zo vanzelfsprekend is. Het laatste decennium zijn veel Mexicanen naar Minnesota gekomen, en sinds sept 11 is vooral het aantal illegale Mexicanen gestegen. Voordien verbleven ze liever dicht bij de grens om af en toe eens een bezoek aan het thuisland af te leggen, maar door de stengere grenscontroles riskeren ze dit niet meer en is er dus ook geen echte reden om dicht bij de grens te bivakeren. Naast de Mexicanos zijn er in de laatste tien jaar of zo ook nog eens een groot aantal Somalis in Faribault neergestreken. Faribault is een gemeenschap die al betere tijden gekend heeft, traditioneel bijna volledig blank nu veel diverser, vele bedrijven trekken er weg, nieuwe bedrijven komen niet in de plaats. En in gemeenschappen waar het collectieve zelfbeeld niet al te positief is, is integratie vaak nogal problematisch, zo ook in Faribault, tot op zekere hoogte.
Heathers half zus zit in het voorlaatste jaar middelbaar, een typische amerikaanse tiener, ze ziet er goed uit en is duidelijk populair op school, en hoewel ze best wel een aardig kind is, valt het me op dat ze "us versus them" terminologie hanteert als ze het over de andere etnische groepen in haar school heeft. En dat is allicht meer een afspiegeling van de realiteit binnen de schoolmuren dan een uitdrukking van racisme. Eens sprak Heather haar hier op aan, maar ze antwoordde daar eigenlijk heel nuchter op, iets in de trant dat ze best wel met "hen" overeen wilden komen, maar dat er eigenlijk niet zo veel was wat ze gemeenschappelijk hebben. En in een wereld waar het verkeerde kleur van teennagellak al sociaal ostracisme tot gevolg heeft is het allicht moeilijk een common ground te vinden met "them." Tja, je kan dan wel wat preken afsteken, maar je kan moeilijk verwachten van een tiener dat ze de wereld gaat verbeteren.
Maar de heritage days zijn dus een weekend van feestelijkheden met als orgelpunt een grote "parade" op zaterdag. Spijtig dat ik mijn fototoestel niet bij had, want de optocht was best wel komisch, een spektakel van Americana. Een bonte mikmak van brandweerwagens, monster trucks, schoolorkesten, lokale politici, het plaatselijke mannenkoor, gigantische Amerikaanse vlaggen, oorlogsveteranen ("please stand up for our veterans"), cabrios met missen die uit de hele staat waren ingevoerd (en synchroon, parelwitte tanden bloot lachend, professioneel de massa toezwaaiden),... alles wat wielen had, flikkerde of lawaai maakte werd in de parade opgevoerd. Niets dan lachende gezichten, wat hebben we het hier toch goed in the greatest city of the greatest state of the greatest nation of the world. Of dit nu een rituele vorm van populistische collectieve zinsbegoocheling is die het intellectuele en culturele bakroet van Amerika blootlegt (eventjes de cultuurkritische toer op....) of integendeel een essentieel onderdeel van een gezonde politieke cultuur omdat het gemeenschaps- en burgerzin aanwakkert dat laat ik nu even in het midden. Wij hebben natuurlijk ook wel onze wijkfeesten, maar de heritage days in Faribault, waar de gemeenschap als zodanig wordt bezongen, lijkt me toch wat te verschillen dan het drankfestijn Kalberg Ommegang (opvallend, geen alcohol te zien op de heritage days, verboden in het openbaar te drinken, enkel in een afgebakende zone kon er alcohol verkregen worden), maar dit is voer voor een thesis in vergelijkende culturele antropologie. Maar toch, een tafereeltje dat ik mocht aanschouwen afgelopen zaterdag warmde dit cynische hart een beetje op, en verzoende me enigszins met de hele ervaring (true confession, mijn aanwezigheid daar was het resultaat van niet zo zachte dwang vanwege Heather). Na een uur geparadeer was ik even wat verderop in de schaduw gaan staan, en stond hoofdschuddend naar een praalwagen met polka dansende bejaarden te staren ("how I dearly wished I was not here"), toen een paar meter van mij vandaan een Mexicaanse vader met zijn twee zoontjes, eentje van een jaar of vijf en eentje van een jaar of twaalf voorbij kwam gewandeld. Kort achter hen liep een ietwat oudere maar vervaarlijk uitziende biker dude. Lang grijs haar, snor en baard, cowboy hat en harley davidson T-shirt, tatoos en biker boots. Een kerel die er uitzag alsof hij met veel plezier een barstoel op je kanis zou stukslaan gewoon omdat hij er zin in heeft. Plots riep hij naar de Mixicaanse vader, die er als een alleraardigste kerel uitzag,: "hey is that your kid?" terwijl hij naar zijn twaalf jarige zoon wees. De vader gebaart alsof hij hem niet hoort. Dan opnieuw, luider, "hey, man, is that your kid?" Hoofden draaien, spanning stijgt, dit loopt niet goed af, voel je velen denken. Uiteindelijk draait de vader zich om, en bevestigt. "I just wanted to tell you what a great kid you have, he was standing next to me for a while and was sharing all his candy (vele van de parade gangers gooien snoep naar de toeschouwers), very nice kid, you did a great job raising that one" zegt de biker guy. Beetje klef misschien, maar ik vond het echt een hartverwarmend tafereeltje, de vader wist niet goed wat zeggen maar was zichtbaar verheugd met het compliment, bedankte en aaide zijn zoon even over de bol, en vervolgde zijn weg. Ik probeer aan de verleiding te weerstaan om te vervallen in Pater Versteyelen en Bond-Zonder-Naam cliches over hoe een klein gebaar kan bijdragen aan een betere wereld, maar toch, het was een inspirerend moment. Ik vroeg me af of zoiets in Belgie ook mogelijk zou zijn, dat iemand tijdens de Gentse Feesten een Turkse vader achterna zou lopen, enkel en alleen om hem een complimentje te geven over zijn zoon. Ik betwijfel het. En dat hele naieve feel-good Amerikaanse optimisme en opgeklopte zelfverheerlijking van de heritage days leek opeens lang niet zo belachelijk meer.
Posted by vana0047 at June 20, 2005 1:55 AM