Heb vorige week eindelijk de nieuwe dEUS aangeschaft via Itunes. Duidelijk een groeiertje, maar na een paar luisterbeurten toch een vaste stek in mijn play list veroverd. Jammer genoeg komt dEUS niet in Minneapolis langs tijdens hun Amerikaanse tournee. Wel in Chicago, op 28 maart, misschien een goede gelegenheid om nog eens een bezoekje te brengen aan de windy city.
Terwijl ik dit zit te typen zit Salmon Filet rustig aan mijn voeten te spinnen. Salmon Filet is de kat van Lisa, heather's zus (die overigens creatief met namen is, ze noemt mijn ouders steevast Frodo and Beandip), die hier voor een weekje verblijft terwijl haar baasje op zakenreis is. Bij ons thuis waren katten nooit echt welkom, tenzij ze interesse hadden in een enkele reis bodem van de Mandel, maar het zijn eigenlijk best wel interessante schepsels. Het is veel meer dan met een hond, een stukje wildernis dat je in huis haalt, behalve dan dat ze netjes in een bakje kakken.
Putje winter, koud, veel werk, een snotvalling waar ik na een maand nog steeds niet
van af raak, Club blijft onverdiend verliezen, Ba. Effe geen zin in bloggen.
Nogal wat afgpalaverd over die mohammed cartoons vandaag. De Amerikaanse media worstelen een beetje
met de vraag wat te doen. De cartoons die zoveel teweeg gebracht hebben publiceren, of voor een meer discrete aanpak kiezen, en de cartoons enkel beschrijven? Op de Poynter Web site las ik alvast een interessante discussie over het onderwerp.
Er valt wellicht wat te zeggen voor beide benaderingen, maar er was nog een reden waarom sommige media de cartoons publiceerden. Redacties gingen plots op de barricades als de grote voorvechters voor de vrije meningsuiting en publiceerden de cartoons integraal en zonder veel context. De Standaard bijvoorbeeld. De hoofdredacteur schreef:
"In deze zaak staan basiswaarden van de democratie en van het westers denken ter discussie. Om duidelijk te maken hoe belangrijk de redactie van deze krant die waarden vindt, hebben we besloten om een aantal van de gewraakte cartoons vandaag opnieuw af te drukken."
Dat is flauw haantjesgedrag. Kijk eens wat wij durven. Dit argument staat me net iets to bol van de pathetiek. De standaard kan de vrije meningsuiting het beste een dienst bewijzen door gewoon onafhankelijk het nieuws te brengen. Het is me ook niet helemaal duidelijk hoe de Standaard haar mening in verband met "de basiswaarden van de democratie" onderstreept door die cartoons te publiceren. Waarom niet gewoon een opiniestuk stuk schrijven, waarin wat dieper op het belang van die vrije meningsuiting wordt ingegaan, in plaats van die eeuwige lege referentie naar "vrijheid van meningsuiting als verlichtingsideaal"? En het is nu ook niet zo dat de vrijheid van meningsuiting onder druk komt te staan in Belgie door cartoon-gate, er zijn bij mijn weten naar aanleiding van die hele affaire geen wetsvoorstellen ingediend die de vrijheid van de pers/meningsuiting aan banden willen leggen. Wat de Standaard hier doet is wat Etienne Vermeersch ook altijd placht te doen: op een hoogdravende, gezwollen wijze, stellingen verkondigen als betrof het een revolutionair inzicht (aardstralen bestaan niet) , maar die in feite de evidentie zelf waren. "To beat a dead horse," zoals ze dat hier mooi verwoorden. (Hoewel Vermeersch met zijn standpunten over de Islam me toch heeft verrast de laatste jaren). Dus publiceerde de Standaard een reeks cartoons die -laten we eerlijk wezen- bijzonder flauw waren. Als je je dan toch aan de woede van moslim gemeenschap wil blootstellen, waarom dan niet middels cartoons die grappig zijn. Een cartoon mag best provoceren, maar als dat de enige doelstelling is, dan hebben we het toch over een doel-middel verdraaiing.
Wat mij eigenlijk vooral fascineert, is hoe deze hele zaak ons dwingt na te denken over wat precies vrijheid van meningsuiting is en welk doel het dient. Het is daarbij moeilijk niet terug te denken aan het vlaams blok proces, naar aanleiding waarvan deze discussie ook gevoerd werd. Maar toen was de toon iets gematigder en werd gewezen op het feit dat vrijheid van meningsuiting grenzen heeft. Maar waar liggen die grenzen en wie bepaalt die op basis waarvan? Waarom kan het ontkennen van genocides niet maar het ontkennen van andere historische gebeurtenissen. wel Daar zijn natuurlijk wel redenen voor, maar hoe bekend zijn die, hoe staan die in verhouding tot het goed dat wordt gediend met vrijheid van meningstuiting en hoezeer zijn die gewoon een expressie van onze vooringenomenheid? Dat blijft toch allemaal een tikje duister, en dan is het ergens logisch dat moslims zich gaan afvragen dat als die vrijheid van meningsuiting grenzen heeft, waarom kan spotten met religie niet een van die grenzen uitmaken. Niet dat ik die gedachtengang volg, maar het verbaast me niet. Abu Ja Ja zet op de site van de AEL sinds een paar dagen de meest gore anti-semitische en anti homo cartoons waarnaar ik zelfs niet wil linken, en buit die schijnbare dubbelzinnigheid handig uit door te stellen dat het westen ook zijn heilige huisjes heeft waaraan niet geraakt mag worden. Ik ben hier geen Abu Ja Ja apologist, en zoals steeds hangt zijn argument met los zand aaneen, maar totaal uit de lucht gegrepen is het nu ook weer niet.
In de Standaard stond een stukje van Guy Tegenbos over de demonstraties in Brussel waar bij heel terecht opmerkte dat demonstreren ook een vorm van meningsuiting is en dat we daar niet flauw over moeten doen. Eens er ambassades en auto's in de fik gestoken worden is het natuurlijk andere koek, maar dat 4000 moslims in Brussel de moeite nemen om kenbaar maken dat ze geschokt zijn over cartoons, daar is op zich niets mis mee. Vrijheid van meningsuiting is een mes dat aan twee kanten snijdt, en houdt niet in dat je niet aangepakt kunt worden op wat je zegt of schrijft. Je kan je natuurlijk de vraag stellen of met al het onrecht in de wereld, zelfmoorsdaanslagen en terrorisme die mensen echt geen beter object voor collectieve verontwaardiging kunnen vinden dan een paar cartoons, maar zonder die cartoons hadden we ons die vraag niet kunnen stellen. Vrijheid van meningsuting wordt te vaak begrepen als een recht van de spreker om alles te zeggen wat hem op de lever ligt, maar het is ook het pivilege van de luisteraar om te weten wat er allemaal omgaat in zijn medeburgers. Als iemand een racist is dan heb ik liever dat die publiekelijk zijn gedacht kan zeggen zonder dat hij moet vrezen voor vergelding. Dan weet ik het tenminste. Door je mening te geven, geef je je bloot en maak je jezelf tot op zekere hoogte kwetsbaar. Eigenlijk kende ik niet zoveel over de AEL, maar de misselijkmakende cartoons op hun site waarin ze de spot drijven met de holcaust geven me wel een goed idee van hun gedachtengoed. Of als er negationisten bij het Vlaams Belang zitten, laat die vooral hun onzin uitkramen, dan weten we het tenminste.
Volgen mij is het probleem dat we het zelf niet goed weten wat onze vrijheid van meningsuiting inhoudt en waarom we het zulk een basiswaarde is. Ja, natuurlijk kan je geen democratie hebben zonder vrij debat, maar dat is toch wat slapjes. In de Standaard van vandaag bijvoorbeeld staat:
Het recht om vrij zijn mening te verkondigen - niet het recht om leugens te verkondigen - is wezenlijk. Het moet op zich verdedigd worden, waar dan ook. Maar het is geen einddoel op zich.
Een hoogst aanvechtbare stelling. Maar daar heb ik het later wel eens over, ik moet over een paar uur op....
Gisteren met twee collega's naar Match Point , de nieuwe Woody Allen gaan kijken. Zeer on-Woodyiaanse film, meer Fatal Attraction meets Hitchcock dan een klassieke lichtvoetige Woody Allen film. Een excellente prent, maar geen aangemame kijkerveraring. My nerves were shot, na de film. Gelukkig wachtte onze vloeibare vriend Leinenkugel ons na de film trouw op in mijn favoritete hang out, om ons wat tot bedaren te brengen.